Vì sao chúng tôi đo độ ẩm từng tấm ván, và ngưỡng 8–12% thật ra bảo vệ bạn khỏi điều gì

Câu hỏi hầu như không chủ nhà nào hỏi khi đi so báo giá là: ván của các anh khô đến đâu. Đó lại đúng là câu hỏi mà, sáu tháng sau ngày dọn vào, quyết định cánh tủ áo của bạn còn đóng khít hay đã hở một khe bằng đầu tăm ở góc trên.

Gỗ không bao giờ ngừng thở

Một tấm ván đã xẻ, đã sấy, đã bào phẳng vẫn tiếp tục trao đổi hơi nước với không khí quanh nó cho đến hết đời tấm ván đó. Không khí ẩm lên thì nó hút vào và nở ra; không khí khô đi thì nó nhả ra và co lại. Chuyện này không phải một khuyết tật của gỗ, nó là bản chất của gỗ, và không có lớp sơn nào chặn được hoàn toàn. Sơn chỉ làm quá trình chậm lại.

Điểm quan trọng là gỗ không nở đều theo mọi hướng. Theo chiều dài thớ, thay đổi gần như bằng không. Theo chiều ngang thớ thì đáng kể, và theo phương tiếp tuyến với vòng năm lại nhiều gần gấp đôi phương xuyên tâm. Một cánh tủ rộng nửa mét có thể nở thêm vài milimét theo chiều ngang trong khi chiều cao của nó gần như không đổi. Vài milimét đó là toàn bộ khoảng hở giữa hai cánh.

Đà Nẵng là một trong những nơi khắc nghiệt nhất cho việc này

Một căn hộ ven biển Đà Nẵng trong tháng Mười một, cửa mở, mưa liên tục, độ ẩm tương đối ngoài trời thường xuyên trên 90%. Cũng căn hộ đó vào tháng Sáu, điều hoà chạy mười tiếng một ngày, có thể tụt xuống quanh 55–60%. Chênh lệch đó lặp lại mỗi năm, và mọi món đồ gỗ trong nhà đều đi qua nó.

Nếu tấm ván vào xưởng ở độ ẩm 16–18%, mức rất thường gặp với gỗ mua trôi nổi hoặc gỗ đã sấy nhưng để ngoài trời mấy tuần, thì sau khi lắp vào một căn có điều hoà, nó sẽ tiếp tục khô xuống mức cân bằng của môi trường đó. Nó co lại sau khi đã được cắt, đã được ghép, đã được sơn. Kết quả là đường ghép hở, mặt bàn nứt dọc thớ, cánh cong ra khỏi mặt phẳng, và cái mộng đuôi én mà thợ đã làm rất đẹp giờ có một khe đen ở giữa.

Ngược lại, ván quá khô, dưới 7%, cũng không an toàn. Nó sẽ hút ẩm trở lại trong mùa mưa và nở ra, làm cánh kẹt, ngăn kéo chặt, và ở trường hợp xấu thì đẩy bung mối ghép theo chiều ngược lại.

Vì sao ngưỡng của chúng tôi là 8–12%

Ngưỡng 8–12% là khoảng mà một tấm ván sẽ ở gần điểm cân bằng của một căn nhà Đà Nẵng có sử dụng điều hoà, nghĩa là biên độ nó phải di chuyển sau khi lắp là nhỏ nhất có thể. Không phải là gỗ sẽ đứng yên, vì không con số nào làm được điều đó, mà là nó sẽ di chuyển trong khoảng mà thiết kế mối ghép, khe hở cánh và cách bắt ray đã tính trước để hấp thụ.

Chúng tôi đo bằng máy đo điện trở, áp lên mép thanh, ở ba điểm dọc chiều dài. Đo trước khi tấm ván ra máy, không phải sau. Nếu một tấm nằm ngoài ngưỡng, nó quay lại kho gỗ có kiểm soát độ ẩm và chờ; nó không được cắt trước rồi hy vọng.

Con số phải đi ra khỏi xưởng cùng món đồ

Một quy trình nội bộ mà khách không nhìn thấy thì không khác gì một lời hứa. Vì vậy số đo được ghi vào phiếu vật tư kèm theo món đồ, và chủ nhà nhận bản chụp phiếu đó trong bộ hồ sơ bàn giao, cùng bản vẽ hoàn công, mã vật tư và danh sách phụ kiện kèm nơi mua thay thế.

Chuyện này có một hệ quả thực tế mà chủ nhà ít nghĩ tới: nếu ba năm nữa một cánh tủ có vấn đề, tờ phiếu đó nói cho cả bạn lẫn chúng tôi biết tấm ván đó vào xưởng ở tình trạng nào. Nó biến một cuộc tranh cãi thành một lần tra hồ sơ. Cam kết bảo hành cong vênh 5 năm của chúng tôi đứng được là vì có tờ phiếu đó, không phải vì chúng tôi tự tin.

Ba câu nên hỏi bất kỳ đơn vị nào

• Ván được đo độ ẩm ở khâu nào, và ngưỡng nhận là bao nhiêu?
• Kho gỗ có kiểm soát độ ẩm không, hay ván nằm ngoài xưởng chờ?
• Con số đo được có đi vào giấy tờ chủ nhà giữ, hay chỉ nằm trong đầu người thợ?

Ba câu này không đắt gì để hỏi và câu trả lời phân loại rất nhanh. Một đơn vị làm nghiêm túc sẽ trả lời bằng một con số và một tờ giấy. Một đơn vị không làm sẽ trả lời bằng một tính từ.

Ngưỡng nhận của xưởng: 8–12%. Đo ba điểm trên mép thanh, trước khi ra máy. Ngoài ngưỡng thì quay lại kho, không cắt.